Ana sayfa Öğren

Etiketleri Okumak…

348
1
PAYLAŞ

Endüstriyelleşme ile birlikte gıda katkı maddeleri artıyor ve sağlıklı olduğunu varsayarak aldığımız bir çok paketlenmiş ürün aslında raf ömrünü uzatmak adına bir çok katkı maddesi içerebiliyor. Vegan olun ya da olmayın, alışveriş yaparken en dikkat etmemiz gereken konulardan biri de ambalaj etiketleri.

Vegan olduktan sonra daha da dikkat ettiğim bir konu hayvansal herhangi bir madde içermemesi ya da hayvanlar üzerinde test edilmemiş olması. Ancak artık vegan olsa bile katkı ve koruyucu maddelere de olan bilicim arttığı için çok titizlendiğim ve bazen reyon başında dakikalar geçirdiğim oluyor. Kendi adıma markette alışveriş yaparken en çok zamanımı alan şey etiket okumak 😊 Üstelik o ürün yeni piyasaya çıkmışsa ya da bilmediğim bir ülkede alışveriş yapıyorsam daha da önem taşıyor.

Ve ne yazık ki sadece gıdada değil, ilaç sanayisinde de hayvansal içerikler oldukça yaygın kullanılıyor. Bu yüzden bu yazıda gıda, kozmetik ve ilaç etiketlerinde karşınıza çıkabilecek hayvansal içerikleri listelemek istedim.

Lütfen aşağıdaki liste gözünüzü korkutmasın! Sadece veganlara yabancı olması muhtemel içerikleri ele aldım. Tavuk veya sığır eti veya belirli türde balık veya kabuklu deniz hayvanları gibi ‘bariz’ türleri eklemedim 😊

Vegan olarak etiklerde nelere dikkat etmemiz gerekiyor?

Vegan etiketi :

Öncelikle ürünler etiketini ve ambalajını tarayarak başlayın. Son yıllarda veganizmin yükselişi nedeniyle giderek daha fazla ürün vegan olarak etiketleniyor. “Veganlar için uygun” veya “Sertifikalı Vegan” logosuna sahip ürünleri arayın. Bulursanız şanslısınız! 😊

Alerjen bilgileri:

Bir ürünün bileşen listesinin en altına bakarak alerji bilgilerini bulun. Eğer ürün süt ürünleri, yumurta veya kabuklu deniz ürünleri içeriyorsa açıkça “Süt, yumurta, kabuklu deniz ürünü” der. Bu, et içeren ürünler için o kadar iyi çalışmaz, ancak bütün bileşen listelerini okumaya değer olup olmadığınızı çabucak söyleyecektir.

İçindekiler Bölümü

Hayvanlardan türetilen ve başta biraz karışıklığa neden olabilecek birçok yan ürün var, örneğin; Peynir altı suyu tozu, kazein ve modifiye süt katkı maddelerinin hepsi süt ürünleri. Zaman için okudukça zaten hangi ürünün içinde neler olabileceğini tahmin etmeye başlayacaksınız.

Eser Miktarda Ne Demek? 

Bir çok paketlenmiş ürün içeriğinde hayvansal madde içermese de, eser miktarda süt, yağ, fıstık, soya ve benzeri ürünleri içerebilir ibaresi taşıyor. Genel olarak firmalar bu ibareyi herhangi bir alerjik reaksiyon olması durumu için ekliyorlar. Bu sayede üretim içeriğinde olmasa dahi üretim aşamasında bulaşmış, aynı üretim bandında üretilen ürünlerden geçmiş, saklama depolarında muhafaza edilirken birbirine geçmiş olabilecek olası durumlar için kullanıyorlar. Yani düşük bir ihtimal de olsa bu sadece önlem amaçlı, ve üretici firmanın inisiyatifine kalmış bir durum. Eser miktarda bulunma ihtimali milyonda bir olabilecek bir durum. Eser miktar konusu veganlar arasında büyük bir tartışma konusu 🙂

Hayvanlar Üzerinde Test Edilmiş mi?

Kozmetik Üzerine Tüketici Bilgisi Koalisyonu (CCIC) sıçrayan tavşan logosu veya PETA’nın zıplayan tavşan logosu ile etiketlenmiş öğeleri arayın. Maalesef Peta logosu Türkiye’de yok ama ben yurt dışı alışverişlerimde oldukça fazla rastladım, bilginiz olsun diye belirtmek istedim.

Genel Hayvansal İçerikler

Bu tarz içerikler ülkeden ülkeye değişebiliyor. Bu sebeple yine zaman içierisinde aşina olacak ve öğreneceksiniz. Bileşen varyasyonları için binlerce teknik ve patentli isim var. Bir isimle bilinen pek çok madde hayvansal, bitkisel veya sentetik orijinli olabiliyor.

  • Carmine / cochineal (E120) – ezilmiş bayan kokalin böceğinin kırmızı pigmenti, gıda boyası olarak kullanılır
  • Kazein – sütten (bir protein)
  • Laktoz – sütten (şeker)
  • Peynir altı suyu – sütten. Peynir altı suyu tozu pek çok üründe bulunur, bunun için cips, ekmek ve fırında pişmiş ürünler vb.
  • Kolajen – kozmetikte kullanılan deri, kemik ve inek, tavuk, domuz ve balık gibi bağ dokularından
  • Elastin – kolajene benzer boyun bağları ve aortlarda bulunur
  • Keratin – deri, kemik ve inek, tavuk, domuz ve balık gibi bağ dokularından
  • Jelatin / jelatin – kaynayan deri, tendon, ligament ve / veya kemiklerin elde edildiği ve genellikle ineklerden veya domuzlardan elde edilen. Jöle, çerezli şekerleme, kek ve vitaminlerde kullanılır; Kaplama / kapsüller olarak
  • Aspik – jelatine alternatif sanayi; Açık et, balık veya sebze stokları ve jelatinden yapılmış
  • Lard / don yemi – hayvansal yağ
  • Shellac – kadın ölçekli böcek Tachardia lacca’nın cesetlerinden elde edildi
  • Bal – arılar için arı tarlaları
  • Arı balmumu (E901) – arıların bal peteğinden yapılmış, ruj, maskara, mum, boya kalemi vb.
  • Propolis – arıların kovanlarının yapımında kullanılması
  • Royal Jelly – arıların bal yaparken salgıladıkları boğaz sıvısı
  • D3 vitamini – balık karaciğeri yağı; Kremler, losyonlar ve diğer kozmetik ürünlerinde
  • Lanolin (E913) – koyunların yağ bezlerinden, yünlerinden çıkarılan – birçok cilt bakım ürünleri ve kozmetik ürünlerinde
  • Albüm / albümin – yumurtadan (tipik olarak)
  • Islantlass – balıkların kurutulmuş yüzme makinesinden elde edilen ve esas olarak şarap ve biranın berraklaştırılması için kullanılan bir maddedir.
  • Cod karaciğeri yağı – yağlayıcı kremlerde ve losyonlarda, vitamin ve takviyede
  • Pepsin – domuzların midelerinden, vitaminlerde kullanılan bir pıhtılaştırıcı madde

Zararlı olduğu Bilinen Koruyucu Maddeler

  • MSG: Monosodyum Glutamat ya da ya da E621. MSG, eksotoksin, hücrelerini hasar veya ölüme kadar aşırı miktarda öldürür ve değişik derecelerde beyin hasarına neden olur ve hatta potansiyel olarak öğrenme güçlüğü, Alzheimer hastalığı, Parkinson hastalığı, Lou Gehrig hastalığı ve daha da kötüleşmesine sebep olur.
  • Aspartam, Sükraloz, Sorbitol:  Şekerden 180 kat daha tatlı bir yapay tatlandırıcı. Sakızlarda çok kullanılan bir madde!
  • Trans Yağ, Hidrojene Soya Yağı: Yüksek raf ömrü olması nedeniyle çok kullanılıyor. Tiroid bezinin işlevini bastırır ve metabolizmayı yavaşlatıyor.
  • Mısır Şurubu: günümüzde obezite hastalığının başlıca sebebi olarak biliniyor.
  • Suni renklendiriciler, gıda boyaları: Maalesef çocuklardaki dikkat eksikliğinin artışında önemli payı var.
  • Paketlerin üzerinde aşağıdaki kodlar kullanılıyorsa dikkatli olun:
  • Sunset yellow (E110)
  • Tartrazin ( E102)
  • Karmoisine (E122)
  • Panceau (E124)
  • Quinoline (E104)
  • Allura red (E129)
  • Sodyum Benzoat (E211)
  • Sodyum Sülfit: Etiketlerde E250 koduyla yer alan raf ömrü uzatıcı koruyucu madde, özellikle işlenmiş gıdalarda kullanılıyor.
  • BHA ve BHT: Bütilat Hidroksi Anizol (BHA) ve Bütilat Hidroksi Toluen (BHT) adlı koruyucu maddeler. Katı ve sıvı yağların bozulmasını, küflenmesini önlemek için kullanılıyor. Tahıl ve tahıl ürünlerinde, sakızlarda, bitkisel yağlarda, patates cipslerinde, tazeliğini muhafaza etmek için bazı paketlenmiş gıda maddelerinde kullanılıyor. Beyninizin sinir ağını etkiliyor, davranış değişikliklerini ve kanseri tetikliyor.
  • Sülfür Dioksit: Bir tür zehir. Sülfür içeren katkı maddelerinin Amerika’da çiğ sebze ve meyvelerde kullanılması yasaklanmış.
  • Potasyum Bromat: Bu katkı maddesi, ekmek yapımında ve unlu mamullerde hacmi arttırmak ve ekmeğin rengini beyazlatmak için kullanılıyor. Hayvanlarda kansere neden olduğu biliniyor. Yaptığım araştırmalar Amerika dışında bir çok ülkede yasak olduğunu gösterdi ama siz yine de dikkat edin derim.

Bunları okudukça taze ve canlı beslenmenin önemini daha çok anlıyor insan. Vücudumuza aldığımız masum görünen gıdaların bile ne kadar tahribat yaratacağını tahmin edemiyoruz. Ancak sakıza bile artık bu bilinçle bakmamız gerektiği aşikar. İster vegan olun, ister olmayın, katkı maddeleri herkes için ciddi bir risk. Tabağımızdaki yiyeceklerin bileşeni ne kadar sade olursa hayat kalitemiz o kadar artacak. Doğal beslenmeye devam ettikçe sadee bedenimiz değil, ruhumuz da hafifleyecek.

Sevgiler,

Sevda Sarp

 

PAYLAŞ

1 YORUM

  1. […] Veganizm bir diyetten çok daha fazlası, bu merhametli bir yaşam tarzı. Bu önerilerim, çoğunlukla, vegan olmaya başlamanın en zor kısmı olma eğiliminde olduğu için vegan diyetine geçiş içindir. Kişisel bakım ürünleri, giyim, ayakkabı ve diğer ev eşyaları gibi hayatınızdaki diğer ürünler için vegan alternatifleri hakkında bilgi edinmek de önemli. Vegan olduktan ve ürünlerin içeriğini didiklemeye başladıktan sonra beni en çok şaşırtan şeylerden biri de ilaçlar ve kozmetiklerin içinde bulunan hayvansal içerikler olmuştu. Normal hayatımıza kullandığımız basit kremler bile hayvansal ya da hayvanlar üzerinde test edilmiş olabiliyor. Bu konuda da bir araştırma yapmak önem arz ediyor. Etiketleri daha bir bilinçle okumaya  başlamak gerekiyor. Etiketler konusunda veganizma sizi yalnız bırakmadı, kısa bir göz atmanız yeterli https://www.veganizma.com/saglikli-vegan-olmak-icin-ne-yapmali/ 🙂 […]

Siz ne düşünüyorsunuz?

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.