Ana sayfa Öğren

Vegan 101: Neden Yumurta Tüketmiyoruz?

2343
2
PAYLAŞ

‘’Tavuklar yumurtaları için öldürülmüyor, değil mi?’’, ‘’Serbest gezen tavuklar iyi şartlarda yaşıyor, onların yumurtasını tüketmekte bir sakınca var mı’’, ‘’Arka bahçende bir tavuk beslersen, onun yumurtasını da mı yemezsin?’’ … gibi birçok soruyla karşılaştık, karşılaşıyoruz ve daha uzun bir süre karşılaşmaya devam edeceğiz gibi görünüyor.

Bu soruların yanıtlarını merak edenler için kısa cevaplar hazırladık.

Günümüzde yumurta endüstrisi ile tavuk eti endüstrisi farklı iki alan olarak karşımıza çıkıyor. Yumurta endüstrisi, sadece yumurtlayan dişi tavukların yaşamasına izin verirken, etleri için beslenenlerde ise durum tam tersi çünkü erkekler daha ağır olduğu için dişilerin yaşamasına gerek görmüyorlar.

Nasıl yani dediğinizi duyar gibiyim ben de ilk duyduğumda inanamamıştım ama büyük üreticilere sorun, soruşturun işin aslı böyle maalesef.

Yumurta sektöründe, civcivler yumurtadan çıkar çıkmaz eşeylerine göre ayrılıyor. Erkek olanlar yumurtlayamayacağından, öldürülüyor. İnternet’te rastladığınız, koliler ya da poşetler içinde canlı canlı yanan civcivler,  ya da canlı olarak poşetlere konmuş ve çöpe atılmış civcivler bu  ve benzeri sebeplerle öldürülüyor ya da ölüme terk ediliyor. Bu sürece İngilizcede Chick Culling deniyor. Yani işe yaramayan civcivleri telef etme süreci. Bu şekilde ölen erkek civciv sayısı, yılda 346 milyon civarında.

Bir karton yumurtanın size gelmeden önce geçirdiği süreçleri gösteren kısa bir video tüm süreçleri özetler niteliğinde:

Kısa bir not düşmek isterim, gördüğünüz video en az şiddet içeren, izlemesi diğerlerine göre en kolay olan video olduğu için seçildi. Benzerleri ve gizli kamera çekimleri için youtube’da egg industry olarak arama yapmanız yeterli olacaktır.

Türkiye’de durum farklı mı?

Üzülerek söylüyorum ki, Google’da kısa bir arama sonucu durumun aynı olduğunu göreceksiniz. Geçtiğimiz yıllarda internete yansıyan görüntüler üzerine bir üretici firma açıklama yapmış ve erkek civcivlerin bu şekilde telef edilmesinin tamamen yasal olduğunu söylemişti. Ve doğru da söylüyorlar. Bu bilinen bir süreç. Sadece biz reklamlarda mutlu mutlu dolaşan tavukları görüyoruz. Bidonlara canlı canlı doldurulan erkek civcivlerden haberimiz yok ama onlar oradalar. Sadece seslerini duyamıyoruz, duyurmaya çalışınca da genellikle bastırılıyoruz. Sonuçta bu da büyük bir sektör ve kar amaçlı hareket ediliyor. İşlerine yaramayan civcivlerin en kolay yoldan ve en kısa sürede ölmesi en efektif yöntem.

Aldığınız ve/veya tükettiğiniz her yumurta veya yumurta içeren ürün ile erkek civcivlerin ölümünü desteklemiş oluyorsunuz. Yani ilk sorunun cevabı, yumurta için hayvanlar ölüyor, civcivler canlı canlı telef ediliyor. İster organik, ister serbest gezen tavuğun yumurtası olsun, süreç aynı. Yani benim yumurtam serbest gezen tavuktan dediğinizde de erkek civcivler ölmüş oluyor.

Gelelim yumurta sektöründe kullanılan tavukların yaşantılarına, bateri tipi kafeslerin kullanıldığı çiftliklerde her bir tavuğa düşen alan 430 cm2’dir. Yani tavuğun tek bir kanadını açabileceği kadar bir alan mevcut değildir. Amerika Birleşik Devletlerinde, yasaklı olan birkaç eyalet dışında genelde bu tip kafesler kullanılmaktadır. Yumurtlama için tavuklar kafese alındıktan sonra temizlik genelde yapılmaz. Bu kafeslerin zemini dışkının aşağı akacağı şekilde tellerden oluşur ya da bazı uygulamalarda kafeslere altlık konulabilir. Birçok çiftlikte tavukar gün ışığı görmez, pencereler yoktur bunun yerine aydınlatma daha fazla yumurta elde etmek üzere planlı olarak yapılır. Hayvanlar aydınlıkta yem yedikleri için ışıkların hiç kapanmadığı uygulamalardan söz edilmektedir. Standart olarak 4-6 saat ışıkları kapattıkları bilinmektedir.

Zenginleştirilmiş kafeslerde ise tavuk başına düşen alan ise 600 cm2 olarak belirlenmiştir. Gözümüzde canlanması açısından bu ölçünün A4 ölçülerindeki bir kağıttan küçük olduğunu söyleyebiliriz.

Normalde temiz hayvanlar olan tavuklar, sıkışık kafeslerde, kanatlarını bile oynatamadıkları şartlarda dışkı ve idrar içinde yaşarlar. Hastalıklar, tümörler, kemik erimeleri sıklıkla görülür. Kafeste ölen tavukların cesetleriyle yaşamak zorunda bırakılan hayvanların sayısı hiç de az değildir.

Özgür tavukların ömrü 15-20 seneyken, sektördeki tavuklar 1,5-2 sene içerisinde can verir. Yumurta sektöründe kullanılan tavuklar 19 aylık olduktan sonra üretim dışı bırakılırlar. Yani eğer bu süreçte sağ kalmayı başarabilmişlerse kesime giderler.

Tüm kuş türlerinde olduğu gibi tavuklar da tüy değiştirir. Evcil tavuklarda yumurtlama durduğundan, yumurta endüstrisinde, normalde 4 aya yakın süren bu tüy değişim süreci yapay yollarla 8-10 haftaya çekilir.

Serbest Dolaşan Tavuklar(Free Range)

Serbest dolaşan tavuklar denince aklınızda canlanan ya da reklamlarla canlandırılan o görüntüler de malesef gerçeği yansıtmıyor. Serbest dolaşan tavuklar için standart alan 1 metrekare alan içinde 9 tavuk bulunabilmesidir.

Bu sistemde kapalı kümes alanının önüne kapalı alanın 2 katı kadar olacak şekilde üstü ve çevresi tellerle çevrili bir açık alan eklenir. Kapalı kümesten tavukların bu alana çıkabilmesi için kapanabilen aralıklar bulunur. Yani tek fark, güneşe ve sınırları belli bir açık alana çıkma olasıklarının olmasıdır.

Görsel: PETA US

Serbest dolaşan tavukların da gagaları kesilir. Bu gaga kesim işlemi için de ‘’yok artık’’, ‘’uygulanmıyordur’’, ‘’bu şekilde değildir’’ diyenlere rastladım. Google’a ‘’tavuk gaga kesimi’’ yazmanız sanırım yeterli olacaktır. Bu işlem de standart olarak uygulanmaktadır. Hatta bu iş için gaga kesim makineleri vb. ürünler satılmaktadır.

Daracık alanlara hapsedilen tavuklar birbirlerini gagalamasın diye gagaları kesilir. Bu işlem için herhangi bir ağrı kesici kullanılmaz ve civcivler 10-12 günlük olduklarında yapılır. Kesilen gaga tekrar uzamasın diye de dağlanır.

Tavukların hem işlem sırasında hem de sonrasında acı hissettikleri bilinmektedir.

Bazı küçük ölçekli işletmelerde bile, tavuk bir canlı olarak değil de ticari bir nesne olarak görülür ve tutsak bir hayat yaşar.

Bahçemde Beslediğim Tavuğun Yumurtası

Vegan birey hiçbir şekilde hayvansal ürün tüketmez. Yani hangi şartlar altında yaşarsa yaşasın bir hayvanın ürününü alıp kullanmaz. Hayvanların ne gerekçe ile olursa olsun insanlar tarafından kullanılmasına karşıdır.

Kurtardığınız bir tavuğu bahçenizde besleyerek onlara yardımcı olabilirsiniz  fakat bunun karşılığında yumurtasını alırsanız artık iş yardım etmekten çıkar. Önemli olan, diğer canlıları herhangi bir şekilde kullanmaya karşı bir duruş sergilemektir.

Ayrıca yumurta tüketiminin sağlık açısından insan üzerine etkilerini eklemeye gerek görmüyorum.

Son olarak peki yemek yaparken, mutfakta bu alışkanlığımızı nasıl değiştireceğiz diyenler için, Yumurta Yerine Neler Kullanabiliriz başlıklı yazımıza göz atmanızı öneririm.

Aslı Aydoğdu

Kaynaklar:

http://www.peta.org/issues/animals-used-for-food/factory-farming/chickens/egg-industry/

https://www.vegansociety.com/go-vegan/egg-industry

https://en.wikipedia.org/wiki/Chick_culling

http://www.mercyforanimals.org/outrage-thousands-of-day-old-chicks-dumped-in-uk-field

http://www.dunyagida.com.tr/haber/ozgur-tavuklar/4154

PAYLAŞ

2 YORUMLAR

  1. Bahçemizde beslediğimiz tavuğun yumurtasını almakta ne sakınca var? Biz ona bakıyorsak, karşılığında yumurtasını almamız karşılıklı bir alışveriştir. Vahşi doğada durum nasıl sanıyorsunuz, herkes ot mu yiyor? Kartalın yılanı yemesini, aslanın ceylanı yemesini nasıl değerlendiriyorsunuz? Doğada illa ki birilerinin birilerini yemesi şarttır, bunu doğal seçilim olarak değerlendirebiliriz. Aksi taktirde içinde bulunduğumuz dünyada hayat son bulur zaten. Gereksiz tüketime ben de karşıyım, (sebzeye karşı da) fakat insan vücudunun ihtiyaç duyduğu her besini ihtiyacı kadar karşılamalı.

    • Merhaba. Siz bahcede yetistirseniz de, tavuklar yumurtayı bizler icin yapmazlar. Bahcede ya da baska bir yerde, baska bir canlının elinden yumurtasını almıs oluyorsunuz.. dogada illa ki birilerinin birilerini yemesi sarttır diye bir kavram yoktur 🙂 Cok sevgiler

Siz ne düşünüyorsunuz?

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.